Η γλωσσική ποικιλότητα στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο

plurilinguismeΠροβληματισμοί και προοπτικές, Επιστημονικές ημερίδες για εκπαιδευτικούς 

24 & 25.02.2020 | Αθήνα (ΓΙΕ) και Θεσσαλονίκη (ΓΙΘ)

Πρόσκληση της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Αττικής

Το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος ανταποκρινόμενο στις ανάγκες της πρακτικής στην τάξη, προτείνει επιμορφώσεις σε θέματα διδακτικής.

Μέσα από την οπτική της πολυγλωσσίας και της πολυπολιτισμικότητας, η γαλλική γλώσσα, ως διεθνής γλώσσα που διδάσκεται στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, αποσκοπεί να αποτελέσει μία γλώσσα-γέφυρα για την κατανόηση άλλων γλωσσών, ξεκινώντας από τις λατινογενείς γλώσσες, αλλά όχι μόνο.

H προσέγγιση που προτείνεται μέσα από την επιμόρφωση αυτή, αποτελεί επίσης ένα εφαλτήριο για την προσέγγιση των αρχών της δημοκρατίας, της ελευθερίας και του ανθρωπισμού, ένα ανοικτό παράθυρο στο χώρο των αξιών αυτών.


Πρόγραμμα

12.00-14.00 | Στρογγυλή τράπεζα «Διαχείριση της γλωσσικής ποικιλότητας στο ελληνικό σχολείο: προκλήσεις και προοπτικές δράσης για την τάξη »

Συμμετέχουν:

- Dominique Macaire, Καθηγήτρια πανεπιστημίου, διδακτική των γλωσσών και επιστήμες της γλώσσας, Διευθύντρια της Σχολής Διδακτορικών Σπουδών του πανεπιστημίου της Nancy
- Séverine Behra, Λέκτορας, πανεπιστήμιο Λωρραίνης-Ανώτατο Εθνικό Ινστιτούτο Διδακτικής και Εκπαίδευσης (INSPE)
- Κατερίνα Μπαζίγου, Συντονίστρια Εκπαιδευτικού Έργου Εκπαίδευσης για την Αειφορία, 1ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής
Συντονιστής: Στέλιος Μαρκαντωνάκης, Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Γαλλικής με έδρα το 1ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής

- Παρέμβαση από εκπαιδευτικούς Φιλολόγους ΠΕ 02 του Πειραματικού Διαπολιτισμικού Γυμνασίου Αθήνας κκ. Ε. Μπουρούνη, Κ. Χρυσάνθου, Μ. Πριτσιούλη, Ο. Παγουλάτου με παρουσίαση προτάσεων διδασκαλίας σε τάξεις με μεταναστευτικό υπόβαθρο και πολυγλωσσικό χαρακτήρα.

Παρουσίαση προγράμματος διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε γαλλόφωνο περιβάλλον από την εκπαιδευτικό Γαλλικής ΠΕ 05 Παναγιώτα Μπενέκου (2ο Κ.Ε.Σ.Υ. Αθήνας).

Τα τελευταία χρόνια, η κινητικότητα εξελίσσεται, κυρίως ως προς τον όγκο των μεταναστευτικών ροών προς την Ελλάδα. Τόσο η κοινωνία των πολιτών όσο και το σχολείο αναγνωρίζουν πλέον το ενδιαφέρον και τις προοπτικές που απορρέουν από το νέο πλαίσιο πολυγλωσσίας και από τα πολύγλωσσα βιογραφικά των μαθητών. Ωστόσο και παρόλα αυτά, η διαχείρισή τους παραμένει δύσκολη για τους επαγγελματίες της εκπαίδευσης. Η επιστημονική αυτή ημερίδα θα εγείρει ερωτήματα που συνδέονται με το έργο των εκπαιδευτικών, την υποδοχή νέων στις τάξεις εκμάθησης ξένων γλωσσών και ελληνικών καθώς και με τη γνώση των υποκείμενων αναπαραστάσεων.

1/ Πολυμορφία των γλωσσών που συνυπάρχουν στις τάξεις

Στην Ελλάδα, οι εκπαιδευτικοί τόσο των ξένων γλωσσών όσο και των ελληνικών βρίσκονται αντιμέτωποι με μία πληθώρα γλωσσών που συχνά δεν γνωρίζουν πως να διαχειριστούν ή πως να εντάξουν στα προγράμματά τους.

Παραδείγματος χάρη, τί γίνεται στην τάξη όταν ένα μέρος της αποτελείται από μαθητές που προέρχονται από το Αφγανιστάν, τη Συρία, το Ιράκ ή από αλλού, με γλώσσες που διαφέρουν σημαντικά από τις ευρωπαϊκές γλώσσες;

Τι πρέπει να κάνει ο εκπαιδευτικός ξένων γλωσσών ή ελληνικών όταν ο ίδιος δεν γνωρίζει τη γλώσσα και τον πολιτισμό μερίδας των μαθητών;

2/ Διαχείριση της εκμάθησης – προς νέες μακροπρόθεσμες πρακτικές

Οι Έλληνες εκπαιδευτικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με όλες τις μορφές μετανάστευσης. Τι γίνεται με τα παιδιά ηλικίας 7, 10 ή 15 ετών που δεν γνωρίζουν πόσο καιρό θα παραμείνουν στην Ελλάδα; Μόνιμα; Για 1 χρόνο; 1 μήνα; 1 εβδομάδα; Η νέα αυτή κατάσταση μπορεί να αποσταθεροποιήσει τους επαγγελματίες της διδασκαλίας γλωσσών (της εθνικής γλώσσας, στην προκειμένη τα ελληνικά, όσο και των ξένων γλωσσών εκ των οποίων τα γαλλικά).

Κατά συνέπεια, για τους εκπαιδευτικούς, η έννοια της διάρκειας και της εκμάθησης λαμβάνουν διαφορετική χροιά από εκείνες που τους ήταν οικεία μέχρι σήμερα.

Μαθήματα μικρότερης διάρκειας, πιο ξεκάθαροι στόχοι και συσχετίσεις με τις γλώσσες-πολιτισμούς προέλευσης των μαθητών καθίστανται πλέον απαραίτητοι για να κινητοποιήσουν τους μαθητές και για να τους εντάξουν στην τάξη ή στο σχολείο. Τι προτείνεται; Μπορούμε να προσδιορίσουμε δεξιότητες-κλειδιά, ερωτήματα προτεραιότητας για μία συμπεριληπτική προσέγγιση της διαφορετικότητας;

3/ Στον κεντρικό ρόλο των γαλλικών για μία πιο συμπεριληπτική μορφή εκπαίδευσης

Μεταξύ των δυνατοτήτων, θα ήταν η αποφυγή των ειδικών δυσκολιών που συνδέονται με τις γλώσσες καθαυτές και η υιοθέτηση των γαλλικών ως γλώσσα βάσης, γλώσσα με λιγότερους συνειρμούς συγκριτικά με άλλες γλώσσες (τα αγγλικά κατά κύριο λόγο), για μια πιο αρμονική διαμόρφωση στην πολυμορφία των γλωσσών-πολιτισμών.

Στόχος της συνάντησης αυτής είναι ο προσδιορισμός τυπολογιών ειδικών δραστηριοτήτων καθώς και τρόπων διάδρασης στην τάξη των διαφορετικών παραγόντων.

14.30-16.30 | Θεματικά εργαστήρια για εκπαιδευτικούς γλωσσικών και άλλων γνωστικών αντικειμένων.

Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επιλέξουν μεταξύ των διαφορετικών θεματικών εργαστηρίων:

1. Εκπαιδευτικά εργαλεία και μαθησιακές δραστηριότητες για μια συμπεριληπτική διαχείριση της ετερότητας/ετερογένειας στην τάξη: Διακύβευμα, δεξιότητες, παραδείγματα.    

Dominique Macaire, Καθηγήτρια πανεπιστημίου, διδακτική των γλωσσών και επιστήμες της γλώσσας, Διευθύντρια της Σχολής Διδακτορικών Σπουδών του πανεπιστημίου της Nancy


2. Τι συμβαίνει όταν στην τάξη υπάρχουν ομιλητές από διάφορες γλώσσες; Ρόλοι, σχέσεις, διαδράσεις.

Séverine Behra, Λέκτορας, πανεπιστήμιο Λωρραίνης-Ανώτατο Εθνικό Ινστιτούτο Διδακτικής και Εκπαίδευσης (INSPE)


3. Πρόγραμμα «SUPPORTING MULTILINGUAL CLASSROOMS» του Ευρωπαϊκού Κέντρου Σύγχρονων Γλωσσών (ECML/CELV): Εργαλεία για τη γλωσσική διδασκαλία.

Κατερίνα Αραμπατζή, Μαρία Νέζη, Συντονίστριες Εκπαιδευτικού Έργου Φιλολόγων, 1ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής


4. Εναλλακτικοί τρόποι αξιολόγησης στο μάθημα της Ιστορίας σε μεικτές τάξεις.

Παναγιώτης Γατσωτής, Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Φιλολόγων, 1ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής


5. Haiku και diamante: «Παίζοντας» με τη γλώσσα και τη φόρμα του ποιήματος.

Γεωργία Πολυζώη, Συντονίστρια Εκπαιδευτικού Έργου Δασκάλων (ΠΕ 70), 1ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής


6. Η πολυγλωσσία ως αντικείμενο διδασκαλίας στο ξενόγλωσσο μάθημα.

Στέλιος Μαρκαντωνάκης, Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Γαλλικής με έδρα το 1ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής

Αντιγόνη-Μέλισσα-Ίρις Χατζηϊωάννου, Συντονίστρια Εκπαιδευτικού Έργου Γερμανικής με έδρα το 1ο  ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής

Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επιλέξουν μεταξύ των διαφορετικών θεματικών εργαστηρίων:

- Καθήκοντα και εργαλεία τάξης στην υπηρεσία της συμπεριληπτικής διαφορετικότητας: προκλήσεις, δεξιότητες, παραδείγματα.
- Τί συμβαίνει σε μία πολύγλωσση τάξη; Διάδραση, ρόλοι και θέσεις; Τρόποι καταπολέμησης των δυσκολιών;

Στρογγυλή τράπεζα: είσοδος ελεύθερη κατόπιν εγγραφής https://forms.gle/1V8bct5sHt4ivErt8
Ταυτόχρονη μετάφραση

Εργαστήρια: είσοδος ελεύθερη κατόπιν εγγραφής https://forms.gle/1V8bct5sHt4ivErt8
Εργασίες στα γαλλικά και στα ελληνικά

Θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής

Την ημερίδα διοργανώνουν το 1ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής, το Τμήμα Εκπαιδευτικής Συνεργασίας του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος, με την υποστήριξη της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αττικής και της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Κεντρικής Μακεδονίας